Naar het Noord van nu
Is Holysloot de oudste bewoonde plek van Amsterdam-Noord?
NOORD - De Noord-Amsterdamse historicus Dick Reedijk zal in de deze rubriek aandacht schenken aan hoe Amsterdam-Noord is ontstaan. Maandelijks put hij uit zijn boek 'Overkant van Het IJ: vechten tegen achterstand' de nodige informatie voor een interessant verhaal.
Vee speelde altijd een belangrijke rol in de voedselvoorzieningen van Waterlanden Amsterdam. (Foto verzameling J.Trouw, jaartal onbekend.)
De Uitdammer, Holysloter en Ransdorper Die waren voor 1200-1300 één lange open watergeul en dus per boot of vlot bereikbaar vanaf de Zuiderzee. Waarschijnlijk zijn de eerste Waterlanders via deze geul in Holysloot terecht gekomen. Daar moet men een kleine nederzetting gevormd hebben, waar de mensen zich van voedsel hebben kunnen voorzien door bijvoorbeeld op een droge plek wat klein vee te houden, eenden en vissen te vangen of een konijn te strikken. Er moet leiding aan een afwateringsplan gegeven zijn, want men is sloten gaan graven haaks op het Die en dit werd de belangrijkste afwateringsgeul van Waterland.
Zo moet het gebied rondom Holysloot, Ransdorp en Zunderdorp drooggelegd zijn om het veenweide gebied zoals wij het nu kennen te creëren. Archeologen noemen deze drie dorpen ontginningsdorpen. De betekenis van ontginnen is geschikt maken, in dit geval van het veenweide gebied. Archeologen hebben langs de Die houten funderingspalen aangetroffen die met behulp van de koolstof 14 methode gedateerd zijn in het jaar 950. Dit betekent een Middeleeuwse fundatie vlak bij Holysloot. Zou dit het oudste bewoonde plekje van Noord zijn? Door de ontwatering kwam de veenlaag in contact met de zuurstof uit de lucht, vergaste het veen uit de bodem en zakte het land heel langzaam weg. Rond 1200-1300 werd de Waterlandse zeedijk aangelegd. Deze diende ter bescherming van het steeds lager liggende Waterland.
Volgens mij is de eerste ontsluitingsweg van Holysloot het voetpad dat naar de zeedijk leidde en via de top van de dijk kon men verder richting Monnickendam of Amsterdam. Pas na de beëindiging van het graven van het Goudriaankanaal in 1824 werd er een weg aangelegd over de oorspronkelijke kanaaldijk van het Goudriaankanaal naar de Kanaalpost bij de Bloemendalergouw en werden Holysloot en Ransdorp over de weg met elkaar verbonden.
Toch was Holysloot tot 1824 niet geïsoleerd, want de boeren hebben hun melk- en vlees produkten altijd over water af kunnen zetten naar Monnickendam of Amsterdam. Nog meer informatie over de oudste plekken. Het voetpad van Holysloot, door het land langs de koeien naar de dijk, staat op de kaart van Joh. Dou uit 1679. Oudere en betere kaarten kennen we niet. Holysloot staat ook op deze kaart, maar moet al honderden jaren voor 1679 bestaan hebben. Misschien is dit eenvoudige landpad wel ouder dan de Warmoesstraat langs de oever van de Amstel in Amsterdam?
Vee speelde altijd een belangrijke rol in de voedselvoorzieningen van Waterlanden Amsterdam. (Foto verzameling J.Trouw, jaartal onbekend.)
De Uitdammer, Holysloter en Ransdorper Die waren voor 1200-1300 één lange open watergeul en dus per boot of vlot bereikbaar vanaf de Zuiderzee. Waarschijnlijk zijn de eerste Waterlanders via deze geul in Holysloot terecht gekomen. Daar moet men een kleine nederzetting gevormd hebben, waar de mensen zich van voedsel hebben kunnen voorzien door bijvoorbeeld op een droge plek wat klein vee te houden, eenden en vissen te vangen of een konijn te strikken. Er moet leiding aan een afwateringsplan gegeven zijn, want men is sloten gaan graven haaks op het Die en dit werd de belangrijkste afwateringsgeul van Waterland.
Zo moet het gebied rondom Holysloot, Ransdorp en Zunderdorp drooggelegd zijn om het veenweide gebied zoals wij het nu kennen te creëren. Archeologen noemen deze drie dorpen ontginningsdorpen. De betekenis van ontginnen is geschikt maken, in dit geval van het veenweide gebied. Archeologen hebben langs de Die houten funderingspalen aangetroffen die met behulp van de koolstof 14 methode gedateerd zijn in het jaar 950. Dit betekent een Middeleeuwse fundatie vlak bij Holysloot. Zou dit het oudste bewoonde plekje van Noord zijn? Door de ontwatering kwam de veenlaag in contact met de zuurstof uit de lucht, vergaste het veen uit de bodem en zakte het land heel langzaam weg. Rond 1200-1300 werd de Waterlandse zeedijk aangelegd. Deze diende ter bescherming van het steeds lager liggende Waterland.
Volgens mij is de eerste ontsluitingsweg van Holysloot het voetpad dat naar de zeedijk leidde en via de top van de dijk kon men verder richting Monnickendam of Amsterdam. Pas na de beëindiging van het graven van het Goudriaankanaal in 1824 werd er een weg aangelegd over de oorspronkelijke kanaaldijk van het Goudriaankanaal naar de Kanaalpost bij de Bloemendalergouw en werden Holysloot en Ransdorp over de weg met elkaar verbonden.
Toch was Holysloot tot 1824 niet geïsoleerd, want de boeren hebben hun melk- en vlees produkten altijd over water af kunnen zetten naar Monnickendam of Amsterdam. Nog meer informatie over de oudste plekken. Het voetpad van Holysloot, door het land langs de koeien naar de dijk, staat op de kaart van Joh. Dou uit 1679. Oudere en betere kaarten kennen we niet. Holysloot staat ook op deze kaart, maar moet al honderden jaren voor 1679 bestaan hebben. Misschien is dit eenvoudige landpad wel ouder dan de Warmoesstraat langs de oever van de Amstel in Amsterdam?
Artikel geplaatst op: 21 Februari 2012 - 09:52
Er zijn nog geen reacties