Naar het Noord van nu
Het Boemeltje van Purmerend

NOORD - De Noord-Amsterdamse historicus Dick Reedijk schenkt in deze rubriek aandacht aan hoe Amsterdam-Noord is ontstaan. Maandelijks put hij uit zijn boek ‘Overkant van Het IJ: vechten tegen achterstand’ de nodige informatie voor een interessant verhaal.

De eerste passagiersverbinding van Noordelijk Amsterdam naar Noord-Holland was de Trekschuitverbinding richting Monnickendam. Een overblijfsel is de Trekvaart tussen Broek in Waterland en Monnickendam langs de autoweg N247. De Trekvaart maakte ook verbinding met Purmerend maar die kennen we nu beter als het Noordhollands kanaal.
In 1888 kwam er een snellere verbinding met Noord-Holland tot stand door een stoomtram richting Monnickendam, Edam, Volendam en een lijn naar Purmerend. De rails liepen langs de genoemde Trekvaarten en het tramtracé in het land langs de Broeker Trekvaart, is nog goed te herkennen. In het huidige Noord lag het tracé vanuit het tramstation naast de Willemssluizen over de voormalige Zeedijk [nu Adelaarsweg] langs het schiereiland de Volewijck naar de Buiksloterdijk en vervolgens langs de Middenweg (later Leeuwarderweg) van de Buikslotermeerpolder naar de Slochter waar de splitsing richting Purmerend en richting Monnickendam plaats vond.
De passagiers van de tram kwamen vooral uit bovengenoemde plaatsen. Zij stapten uit in het tramstation aan de noordkant van Het IJ en werden over gevaren met de 'Heen en Weer' naar het Stationsplein. Zo konden zij gebruik maken van de voorzieningen in Amsterdam en kregen zij aansluiting op het spoor in het Centraal Station. Toen de Noordhollandse Tramweg Mij met de tramlijn begon was Noord nog 'woest en ledig'. Er stond nog geen huis.
Rond 1920 is het tracé in Noord verlegd van de Adelaarsweg naar de Meeuwenlaan, want dat was handig voor het personeel van de fabrieken die zich in de Nieuwendammerham vestigden. Dat er Noord-Hollanders gebruik maakten van de tram werd zichtbaar door de kostuums van de Volendammers.
Op de Buiksloterdijk hoek Nieuwendammerdijk kwam de eerste tramhalte en dat moet de aanleiding zijn geweest, waardoor de twee dijken rond de tramhalte hierna vol gebouwd zijn met huizen. Buiten wonen en toch de voordelen van de stad behouden is van alle tijden.
De tramdirectie heeft van het begin af aan de toeristische waarde van Volendam en Marken ingezien, want er zijn nog reclame platen bekend uit die tijd.
Een andere groep passagiers van de tram werden de boeren van Waterland, want de veemarkt op dinsdag in Purmerend was voor de boeren van belang voor inkoop en verkoop van vee en voor investeringen in het bedrijf. Het werd ook een wekelijks uitje, men bleef op de hoogte van nieuwtjes. Rond de Veemarkt stond het vol met café's.
Landelijke bekendheid kreeg het trammetje door top artiest Wim Sonneveld met het liedje 'Het Boemeltje van Purmerend'. Dit werd een radiohit rond 1950. De populariteit van het 'lijntje' heeft daarna maar kort geduurd want de verouderde trams werden in 1956 vervangen door moderne bussen.